Czym się zajmuje pełnomocnik ds ochrony informacji niejawnych?

Kwestie ochrony informacji niejawnych, w tym wymagań stawianych przed pełnomocnikiem ds. ochrony informacji niejawnych i jego obowiązków, reguluje Ustawa o ochronie informacji niejawnych z dnia 5 sierpnia 2010 roku. 

Jak zostać pełnomocnikiem ds. ochrony informacji niejawnych? 

Pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych zatrudniany jest przez kierownika jednostki organizacyjnej, w której przetwarzane są informacje niejawne. Może nim zostać osoba, która posiada: 

  • obywatelstwo polskie, 
  • wyższe wykształcenie, 
  • odpowiednie poświadczenie bezpieczeństwa wydane przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) albo Służbę Kontrwywiadu Wojskowego (SKW), a także przez były Urząd Ochrony Państwa lub byłe Wojskowe Służby Informacyjne, 
  • zaświadczenie o przeszkoleniu w zakresie ochrony informacji niejawnych przeprowadzonym przez ABW albo SKW, a także przez byłe Wojskowe Służby Informacyjne.

Obowiązki pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych 

Zgodnie z zapisami cytowanej ustawy, do obowiązków pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych należą: 

  • zapewnienie ochrony informacji niejawnych, w tym stosowanie środków bezpieczeństwa fizycznego,
  • zapewnienie ochrony systemów teleinformatycznych, w których są przetwarzane informacje niejawne,
  • zarządzanie ryzykiem bezpieczeństwa informacji niejawnych, w szczególności szacowanie ryzyka, 
  • kontrola ochrony informacji niejawnych oraz przestrzegania przepisów o ochronie tych informacji, 
  • okresowa, przeprowadzana co najmniej raz na trzy lata, kontrola ewidencji, materiałów i obiegu dokumentów, 
  • opracowywanie i aktualizowanie planu ochrony informacji niejawnych w jednostce organizacyjnej i nadzorowanie jego realizacji, 
  • prowadzenie szkoleń w zakresie ochrony informacji niejawnych
  • prowadzenie zwykłych postępowań sprawdzających oraz kontrolnych postępowań sprawdzających, 
  • prowadzenie aktualnego wykazu osób zatrudnionych lub pełniących służbę w jednostce organizacyjnej albo wykonujących czynności zlecone, które posiadają uprawnienia do dostępu do informacji niejawnych, oraz osób, którym odmówiono wydania poświadczenia bezpieczeństwa lub je cofnięto, 
  • przekazywanie odpowiednio ABW lub SKW do ewidencji danych osób uprawnionych do dostępu do informacji niejawnych, a także osób, którym odmówiono wydania poświadczenia bezpieczeństwa lub wobec których podjęto decyzję o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa. 

Swoje obowiązki pełnomocnik ds. ochrony informacji wykonuje przy pomocy wyodrębnionej i podlegającej mu komórki organizacyjnej, zwanej pionem ochrony. Warto zaznaczyć, że kierownik jednostki organizacyjnej może powierzyć pełnomocnikowi lub pracownikom pionu ochrony dodatkowe zadania, o ile ich realizacja nie naruszy prawidłowego wykonywania obowiązków podstawowych.  

Ochrona informacji niejawnych – szkolenie 

Szkolenie w zakresie ochrony informacji niejawnych przeprowadzane jest w celu zapoznania z:

  • przepisami dotyczącymi ochrony informacji niejawnych, 
  • odpowiedzialnością karną, dyscyplinarną i służbową za naruszenie przepisów dotyczących ochrony informacji niejawnych, 
  • zasadami ochrony informacji niejawnych w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy lub pełnienia służby, 
  • zasadami zarządzania ryzykiem bezpieczeństwa informacji niejawnych, w szczególności szacowania ryzyka,
  • sposobami ochrony informacji niejawnych oraz postępowania w sytuacjach zagrożenia dla takich informacji lub w przypadku ich ujawnienia.

Szkolenie dla pełnomocników ochrony i ich zastępców oraz osób przewidzianych na te stanowiska, przedsiębiorców wykonujących działalność jednoosobowo, a także dla kierowników przedsiębiorstw, w których nie zatrudniono pełnomocników ochrony, przeprowadzają funkcjonariusze ABW lub SKW. Szkolenie dla pozostałych osób zatrudnionych, pełniących służbę lub wykonujących czynności zlecone w jednostce organizacyjnej jest organizowane przez pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych. Szkolenie powinno być przeprowadzane nie rzadziej niż raz na 5 lat. Po jego ukończeniu wystawiane jest odpowiednie zaświadczenie. Przy jego odbiorze osoba przeszkolona składa pisemne oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami o ochronie informacji niejawnych.

Gdzie zatrudniany jest pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych? 

Zgodnie z zapisami cytowanej ustawy, pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych powinien zostać zatrudniony w:

  • organach władzy publicznej, takich jak: 
    • Sejm i Senat, 
    • Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 
    • organy administracji rządowej, 
    • organy jednostek samorządu terytorialnego, a także inne podległe im jednostki organizacyjne lub jednostki przez nie nadzorowane,
    • sądy i trybunały,
    • organy kontroli państwowej i ochrony prawa,
  • jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych, 
  • Narodowym Banku Polskim, 
  • jednostkach organizacyjnych podległych organom władzy publicznej lub nadzorowanych przez te organy, 

Pełnomocnik ds. ochrony informacji niejawnych znajduje również zatrudnienie w przedsiębiorstwach zamierzających ubiegać się albo ubiegających się o zawarcie umów związanych z dostępem do informacji niejawnych, a także przedsiębiorstwach już wykonujących takie umowy albo wykonujących zadania związane z dostępem do informacji niejawnych na podstawie przepisów prawa.